Als fervent BBQ-liefhebber krijg ik vaak de vraag: “Wat is jouw favoriete BBQ-tool?”. Hoewel ik er doorgaans van overtuigd ben dat BBQ in essentie niet al teveel tools vereist, springt er wel degelijk één duidelijke winnaar bovenuit: “de skillet” of “Gietijzeren pan”. Deze veelzijdige en robuuste pan is voor mij een onmisbaar hulpmiddel geworden bij het BBQ’en waar ik vaak met plezier naar terug grijp. Waarom? Heel eenvoudig: “de skillet zorgt voor een gigantische toename aan mogelijkheden om te koken op vuur!” In deze blogpostreeks wil ik graag mijn passie voor de skillet met jullie delen en jullie laten zien waarom dit geweldige stuk keukengereedschap een essentiële metgezel is voor elke BBQ-liefhebber. Te beginnen bij het begin: “Hoe kies je de juiste skillet?”
Disclaimer: Deze post bevat affiliate links. Aankopen via deze link kosten jou niets extra, maar leveren een kleine bijdrage op voor deze blog. Alle geuite meningen zijn persoonlijk en oprecht.
Wat is een skillet?
Voor degenen die niet bekend zijn met de term, een skillet is een zware, platte pan gemaakt van gietijzer met een lange handgreep. Het is ontworpen om gelijkmatige warmte te verspreiden en vast te houden, waardoor het ideaal is voor het bereiden van verschillende gerechten. Dit zowel op het fornuis als in de oven. Bovendien vormt een goed ingebrande skillet een natuurlijke antiaanbaklaag waardoor het comfort tijdens het koken verhoogt!
Maar wat deze pan echt bijzonder maakt, is de mogelijkheid om hem ook op de BBQ te gebruiken. In tegenstelling tot vele andere pannen hoef je bij een skillet namelijk niet verlegen te zijn om er een aardig vlammetje tegenaan te stoken! Hierdoor is de gietijzeren pan een mooie aanvulling om meer creativiteit in je gerechten te kunnen brengen. Skillets bestaan in verschillende maten, vormen en prijsklassen. Het zal je dan ook niet verwonderen dat al even vaak de vraag wordt gesteld: “Welke skillet is dan kwalitatief de beste?” Het antwoord hangt af van verschillende factoren waar ik graag even bij stil sta vooraleer we verder inzoomen op de verschillende mogelijkheden die een skillet biedt.
De 6 belangrijkste tips om een kwalitatieve Skillet te kiezen
Een kwalitatieve skillet is een waardevolle aanwinst voor elke BBQ-liefhebber. Of je nu een ervaren kok bent of net begint maakt hierin weinig verschil. Maar met zoveel verschillende opties op de markt kan het vinden van de juiste skillet een uitdaging zijn. Geen zorgen! In dit artikel deel ik graag enkele tips om je te begeleiden bij het kiezen van een kwalitatieve skillet die aan al je behoeften voldoet. Minstens even belangrijk hierin, is het prijskaartje. Naast “merkbekendheid” speelt de kwaliteit van je gietijzer een belangrijke rol. Als beginnend BBQ’er zal je deze verschillen op korte termijn mogelijks niet opmerken. Anderzijds is de investering in een kwalitatieve skillet een investering voor het leven, wat de iets hogere prijs misschien ook wel rechtvaardigt?
1. Materiaal: er is gietijzer en gietijzer!
Een kwalitatieve skillet van hoogwaardig gietijzer biedt een gelijkmatige warmteverdeling over de hele pan, wat resulteert in perfect gegaard voedsel zonder hete of koude plekken. In tegenstelling hiermee hebben goedkopere skillets vaak een minder dichte structuur, waardoor de warmteverdeling niet consistent is en gerechten ongelijk kunnen garen. Bovendien zijn deze goedkopere opties dunner en vatbaarder voor kromtrekken en slijtage bij intensief gebruik, wat hun levensduur aanzienlijk kan verkorten en uiteindelijk meer kosten met zich mee kan brengen.
Hoogwaardig gietijzer is tevens beter bestand tegen temperatuurschommelingen en kan hogere temperaturen verdragen, waardoor het ideaal is voor gebruik op een hoge vlam of in een hete oven, wat cruciaal is bij het BBQ’en en het bereiden van gerechten die hoge temperaturen vereisen. Een investering in een kwalitatieve skillet zal uiteindelijk zichzelf terugbetalen en is bijgevolg vaak ook een duurzamere keuze. Al kan het kiezen voor een goedkoper model een leuke manier zijn om te proeven van deze veelzijdige pan!
2. Grootte: Overweeg je behoeften
De grootte van de skillet is een belangrijke overweging, en deze hangt af van je kookbehoeften. Als je voornamelijk voor jezelf kookt of kleinere porties bereidt, is een skillet van 8 of 10 inch (ongeveer 20-25 cm) voldoende. Voor grotere maaltijden of als je vaak voor meerdere personen kookt, kun je overwegen om een 12-inch (ongeveer 30 cm) skillet aan te schaffen. Kies een maat die het beste past bij de gerechten die je wilt bereiden. Let op! Je zal misschien al snel verslaafd geraken aan deze “tool” waardoor je voor je het goed en wel doorhebt verschillende maten en vormen in je BBQ arsenaal kan terugvinden!
3. Handgreep: Comfort en veiligheid
De handgreep van de skillet is belangrijk voor het gebruiksgemak en de veiligheid. Zorg ervoor dat de handgreep goed in je hand past en comfortabel vast te houden is. Een skillet met een lange handgreep biedt meer stabiliteit en veiligheid bij het hanteren van de pan. Sommige skillets hebben zelfs twee handgrepen, wat handig kan zijn bij het tillen van een zware pan. Andere komen dan weer met een hitte resistente hendel (of opschuifstuk) waardoor de kans op het verbranden van je vingers op een onbedachtzaam moment aardig verkleint! Al merk ik vaak dat deze “hittebestendige producten” uiteindelijk toch aardig warm kunnen worden of smelten bij hogere temperaturen. Zelf ben ik er niet zo’n fan van! Let bij de aankoop dus evenzeer op het materiaal van het handvat wanneer je deze op de BBQ of open vuur wilt gaan gebruiken!
4. Deksel: Optioneel, maar handig
Sommige skillets worden geleverd met een bijpassend deksel, terwijl anderen dit niet hebben. Hoewel een deksel niet strikt noodzakelijk is, kan het handig zijn bij het bereiden van gerechten die afgedekt moeten worden. Zo kan het deksel bijvoorbeeld erg handig zijn bij het maken van een Deep Pan Pizza om de kaas bovenop te smelten. Het deksel kan je overigens vaak op zich al gebruiken als “plancha” om bijvoorbeeld je steak op te schroeien. Overweeg of je deksel nodig hebt, afhankelijk van de gerechten die je van plan bent te koken.
5. Prijs en kwaliteit: Zoek naar een balans
Kwalitatieve skillets kunnen in prijs variëren, maar het is belangrijk om een balans te vinden tussen prijs en kwaliteit. Een duurdere skillet van een gerenommeerd merk kan vaak langer meegaan en een betere prestatie leveren dan een goedkoper alternatief van mindere kwaliteit. Anderzijds betaal je vaak ook het “merk” van een gietijzeren pan die in alle opzichten misschien gelijkend is aan een “merkloze” pan die goedkoper is in aankoop. Ga bij het kiezen van je gietijzeren pan dus vooral even op zoek naar alternatieven. Mogelijks zijn deze even kwalitatief maar toch enkele tientallen euro’s goedkoper. Naast het “Merk” speelt evenzeer het design van je gietijzeren pan mee. Niet de belangrijkste beïnvloedende factor op het kookproces, maar anderzijds wel een leuke extra voor wie een passie voor voeding heeft ontwikkeld. Zo ben ik onlangs bijvoorbeeld een beetje verliefd geworden op het design en handgevoel van de Beka artist gietijzeren braadpan nadat ik deze kreeg om te testen.
6. Onderhoud: Ga voor eenvoud
Ten slotte, houd rekening met het onderhoud van de skillet. Sommige skillets vereisen wat meer aandacht als het gaat om het inbranden en het behoud van de anti-aanbakeigenschappen. Andere skillets zijn voorbehandeld met een anti-aanbaklaag voor extra gebruiksgemak. Als je nieuw bent in het gebruik van gietijzer, kan een voorbehandelde skillet een goede optie zijn. Al kosten deze vaak ook net dat tikkeltje extra. In een latere post binnen deze serie sta ik graag verder even stil bij het gebruik en onderhoud van de gietijzeren pan. Voor velen schrikt het risico op roestvorming namelijk onnodig af! Met de nodige tips en voorzichtigheid kan je dit perfect voorkomen. Zelfs wanneer je even de mist in gaat, kan je met het nodige onderhoud de pan volledig in ere herstellen!
Mijn favoriete Skillet: Lidl vs. gemiddeld vs. high-end
Het kiezen van de ideale skillet is geen eenvoudige opgave. Als je mij naar mijn favoriet vraag zal ik dan ook snel genuanceerd antwoorden… Veel hangt af van je budget en waar je naar zoekt. In de loop der jaren ben ik met diverse skillets aan de slag gegaan waarbij elke pan uiteindelijk wel tot een heerlijk resultaat heeft geleid. Maar desalniettemin hebben elk van deze gietijzeren pannen hun voor en nadelen.
Uitproberen?
Een goedkope set zoals die van Lidl, waarbij ook aanverwante tools worden bijgeleverd, kan ideaal zijn om te ontdekken of koken met een skillet op vuur iets voor jou is. Echter, de ruwe afwerking van deze pannen kan het antiaanbak effect negatief beïnvloeden. Alles meegenomen zijn deze sets een relatief goede aankoop voor de occasionele beginnende BBQ liefhebber die zijn gamma aan mogelijkheden wil uitbreiden.
De Gemiddelde BBQ liefhebber
Aan de andere kant zijn er skillets die net zoals bij de “Kamado BBQ’s” exact op elkaar gelijken maar onder diverse merknamen worden verkocht. Vaak grijpen gerenommeerde BBQ merken naar deze pannen om deze met toevoeging van het eigen logo aan een hogere prijs te verkopen. Prijs-kwaliteit zijn deze pannen voor de gemiddelde BBQ liefhebber een bijzonder goede aankoop en mogelijks de interessantste keuze voor het grote publiek. Hoewel deze skillets robuust en kwalitatief sterk zijn, liggen ze minder goed in de hand en voelen deze erg log aan. De robuuste samenstelling zorgt voor een stevige pan die onverwoestbaar is, anderzijds duurt het bijgevolg ook langer om deze pannen goed heet te krijgen.
Voor de echte liefhebber
Tenslotte zijn er ook nog de “High-end opties” opties zoals de “BEKA artist reeks“, “le creuset” of “Skottsberg” die gedetailleerder zijn in afwerking, ergonomisch ontworpen en lichter in gebruik, zonder concessies te doen aan de kwaliteit. Hoewel relatief lichter, wegen deze pannen nog steeds rond de 2 kg, wat meer dan het dubbele is van een reguliere keukenpan. Door deze dunnere consistente gietijzeren laag warmt de pan sneller en gelijkmatig op. Daartegenover staat echter dat deze lichtere pannen kwetsbaarder zijn voor een “thermische shock” waardoor de hete pannen sneller krom kunnen trekken bij contact met koud water of ijs. Het vergt bijgevolg al enige kennis van het gebruik en onderhoud van gietijzer om deze pannen een levenslange duurtijd te gunnen waardoor ze eerder aan te raden zijn voor de meer bedreven BBQ-liefhebber of mensen die het financieel kunnen dragen.
Zoals wel vaker bij soortgelijke posts kom ik niet met een eenduidig antwoord. Het is een kwestie van persoonlijke voorkeur om na te gaan welke aspecten voor jou het belangrijkst zijn bij het kiezen van een skillet. Zelf kijk ik met net zoveel liefde naar mijn goede oude vertrouwde pannetjes als naar de recent verworven duurdere alternatieven die bijzonder stijlvol ogen en goed in de hand liggen. In the end is het vooral wat je ermee maakt en hoe je deze skillets creatief inzet die bijdraagt tot de ervaring van je aankoop! In een volgende onderdeel wil ik dan ook graag even stil staan hoe het gebruik van een skillet een wereld aan nieuwe BBQ mogelijkheden voor jou kan openen! Benieuwd? Laat het zeker eens weten op de sociale media kanalen. Veel succes bij de keuze.
Veelgestelde vragen over de gietijzeren Skillet
Wat is het verschil tussen een Skillet en een Dutch Oven?
De Skillet is een gietijzeren pan met rechte, ondiepe randen en is ideaal voor bakken, braden en dichtschroeien op hoog vuur. De Dutch Oven (of gietijzeren braadpan) heeft hogere wanden en een deksel, en is daardoor veel geschikter voor vochtige, traag gegaarde gerechten zoals stoofpotten en soepen. Hoewel een Skillet voor kleine porties stoofvlees kan volstaan, raden wij voor de meeste Low & Slow-gerechten de grotere capaciteit van een Dutch Oven aan.
Hoe voorkom ik dat mijn gietijzeren pan gaat roesten?
Roest ontstaat wanneer het gietijzer in contact komt met water en zuurstof, vooral wanneer de natuurlijke ‘seasoning’ (ingebrande olielaag) beschadigd is. Zorg ervoor dat u uw skillet of Dutch Oven na het reinigen altijd direct droogmaakt en vervolgens lichtjes inwrijft met een neutrale olie (zoals zonnebloemolie of Crisco) voordat u hem opbergt.
Wat is het belang van de ‘Seasoning’ of inbrandlaag bij gietijzer?
De ‘Seasoning’ is een ingebrande laag olie die fungeert als een natuurlijke, chemievrije anti-aanbaklaag. Dit verhoogt niet alleen het comfort tijdens het koken, maar beschermt het gietijzer ook tegen roest. Een goed onderhouden Seasoning zorgt voor een gelijkmatige en consistent gegaard resultaat.
Is een duurdere, ‘High-end’ skillet de investering waard voor een beginner?
Niet noodzakelijk. Hoewel duurdere pannen van merken als Le Creuset of Skottsberg vaak een betere afwerking en een lichter, ergonomisch ontwerp hebben, zijn ze ook kwetsbaarder voor ’thermische shock’ (kromtrekken bij contact met koud water). Voor de beginnende BBQ-liefhebber is een betaalbare, maar robuuste pan een prima manier om de techniek te leren kennen, zonder het risico op grote financiële verliezen.
Hoe groot moet mijn Skillet zijn voor mijn BBQ-behoeften?
De juiste maat hangt af van het huishouden. Voor kleine porties of voor jezelf is een 8- tot 10-inch (20-25 cm) pan vaak voldoende. Als je echter vaak voor meerdere personen kookt of grotere stukken vlees bereidt, is een 12-inch (ongeveer 30 cm) model een betere en meer veelzijdige keuze. Let op: door hun gewicht vereisen grotere pannen vaak twee handgrepen voor veiligheid.