Kötbullar op de BBQ – Smoky Zweedse balletjes

Kötbullar op de BBQ – Smoky Zweedse balletjes

Komt je partner ook regelmatig op de proppen met het lumineuze idee om een bezoekje te brengen aan Zwedens bekendste exportproduct? Ik mag dan wel van keukenspullen en decoratie houden, een bezoekje aan Ikea valt hier toch eerder onder de categorie “Zo lang mogelijk af te houden activiteiten”. Zelf kan ik er amper rust vinden tussen alle prikkels! Telkens bij het zien van de cafetaria stel ik mij de volgende vraag: “Zijn er dan zoveel mensen te overtuigen met de belofte van Zweedse balletjes als lunch? Mij niet gezien! Kötbullar mag dan wel het Zweeds nationaal gerecht zijn waar talloze mensen zich door laten overtuigen, ik geniet meer van de rust in eigen tuin. Komt je partner terug op de proppen met anders o zo overtuigende belofte? Vertel hem/haar maar snel dat jij zal zorgen voor een lekkere portie Kötbullar tegen de tijd dat hij/zij terug komt! Want vanaf nu maak je ze lekker zelf! Of je trekt naar die andere blauw-gele winkel (Lidl) en haalt een zak diepgevroren Zweedse balletjes om het jezelf wat makkelijker te maken en/of tijd te sparen.

Disclaimer: Advertentie. Deze post werd mogelijk gemaakt dankzij Lidl Belgium. Alle geuite meningen zijn persoonlijk en oprecht. Deze post kan affiliate links bevatten.

Kötbullar – Zweeds nationaal gerecht

Kötbullar is wellicht het bekendste Zweedse gerecht. Al worden deze gehaktballetjes vaak niet bij naam genoemd. Benamingen als “Zweedse gehaktballetjes” of “balletjes van den Ikea” zijn vaker in omloop. Niet geheel toevallig aangezien het gerecht zijn oorsprong kent in Zweden waar het woord Kötbullar ook letterlijk: “Gehaktbal” betekent. Bovendien is “Kötbullar med gräddsäs” het nationaal gerecht. Met andere woorden: “Het stoofvlees met frietjes van Zweden”. De Zweedse gehaktballetjes zouden door Koning Karel XII meegebracht zijn na een ballingschap in het Midden-Oosten. Geïnspireerd op de Kebabs en Köfte. De Zweedse Kötbullar zijn eenvoudige gehaktballetjes van varkens- en rundsgehakt op smaak gebracht met ui, piment, peper en zout en worden doorgaans geserveerd met een bruine roomsaus op basis van fond, veenbessen of “lingonberry” en puree. Heerlijke combinatie toch?

Zelf Zweedse balletjes draaien

Zoals je aan de omschrijving kan merken, heb je niet al teveel ingrediënten nodig om Kötbullar te maken. Toch is het soms wat zoeken om Allspice te vinden. Bovendien gaat er wel wat meer in het gehaktmengsel dan enkel kruiden. Om de Zweedse gehaktballetjes licht, luchtig en wat elastisch te krijgen wordt gebruik gemaakt van melk, ei en paneermeel. Maar ook dat zijn we hier in Vlaanderen wel gewoon! Tenminste, zo leerde ik het toch van mijn moeder. In tegenstelling tot wat ik gewoon ben te doen, blijken de traditionele Zweedse balletjes op smaak gebracht met geraspte ui. En laat net dat nu een taakje zijn waarbij het huilen je nader staat dan het lachen! Het zorgt in elk geval voor een mooie verdeling van smaak in de balletjes! Al moet ik er wel aan toevoegen dat ik het recept aanpaste naar mijn smaak! 2 uien bleek mij net iets teveel van het goede! Samen met de kinderen vormde ik balletjes van ongeveer een pingpong bal grootte. Wat kan helpen bij het vormen van de balletjes is trouwens je handen licht bevochtigen! Zo voorkom je dat het gehaktdeeg blijft kleven aan de handen. Al ondervond merkte ik bij de kinderen dat teveel water ook weer niet goed is. Slappe balletjes heeft namelijk niemand iets aan.

Smoky Kötbullar

Het idee om eens Kötbullar te maken op de BBQ ontstond geheel toevallig toen ik bij Lidl in de diepvriesafdeling een zak Zweedse balletjes opmerkte. Gezien het de laatste weken nogal druk is besloot ik voor het gemak een zakje mee te nemen. Op een zonnige weekenddag kon ik het echter niet laten zelf even te experimenteren. Na het vormen van de balletjes besloot ik de gehaktballetjes een tweetal uurtjes te roken vooraleer ze aan te bakken in de skillet met wat tijm. Deze aanbaksels zorgen niet alleen voor een heerlijke extra smaak vanwege de Maillard reactie bovenop de smoky touch, ze dienen eveneens als basis voor het maken van de, overigens even eenvoudig te maken, roomsaus. Wil je graag de snelle versie? Vervang dan gerust de balletjes door vooraf gedraaide balletjes uit het vriesvak. Al zal hierin wellicht moeilijker een extra rooktoets toe te voegen zijn. Maar iets doet mij vermoeden dat je als BBQ liefhebber ook wel de rooktoets kan waarderen! Op de Allspice na vind je overigens alle ingrediënten voor dit recept ook bij Lidl.

Zin in meer heerlijke balletjes?

Klik Hier
Zweedse balletjes recept ikea

Maar of je ze nu uit Lidl haalt of zelf draait… Het maakt allemaal niet zo heel veel uit! Zolang je maar plezier hebt aan je BBQ en wat kan genieten van het leven. Buiten koken blijft nog steeds een gelukzalig rustgevend gevoel teweeg brengen! Op sommige dagen primeert het effect en is de weg ernaartoe slechts bijzaak. Als een beetje “zeuren” daarbij helpt, moet je daar gewoon voor gaan! Kötbullar is namelijk zo’n typisch comfort food gerechtje! Ongecompliceerd, smaakvol en verwarmend. Het gebruik maken van de BBQ zorgt dan net weer voor dat tikkeltje “vertragen” waar we soms zo’n deugd van hebben! Hopelijk kan dit recept net zo’n effect teweeg brengen in jullie keuken/tuin! Het zou in elk geval leuk zijn om jullie ervaringen hierrond te lezen. Mocht je daar zin in hebben, laat gerust een reactie na onder deze post of op de sociale media kanalen! Deze worden telkens gewaardeerd en probeer ik zoveel als mogelijk te beantwoorden. Veel BBQ plezier!

Kötbullar / Zweedse balletjes
Prep Time
30 mins
Cook Time
2 hrs 30 mins
Rusten
1 hr
Total Time
3 hrs
 

Kötbullar! Wie kent deze heerlijke balletjes niet? Jij? En wat als ik je vraag naar de Ikea balletjes? Dan gaat er wellicht een belletje rinkelen! Je kan deze balletjes eenvoudig zelf maken (of momenteel kopen uit de diepvries bij Lidl). Het is in elk geval geen moeilijk recept al kan de allspice misschien wat moeilijker te vinden zijn. Laat het in elk geval smaken.

Course: Hoofdgerecht
Cuisine: Scandinavisch, zweeds
Keyword: bbq, bbq blog, gehaktballetjes, gerookt, heerlijk, ikea, kamado, Kötbullar, lidl belgium, nationaal, pellet, skillet, traditioneel, Traeger, zweedse
Servings: 8 personen
Ingredients
Kötbullar / Zweedse balletjes
  • 1 kg Half om half gehakt
  • 300 ml Melk
  • 150 g Paneermeel
  • 2 Eieren
  • 1 Ui
  • 1/2 El Zonnebloemolie
  • 1 takje Tijm
  • Zout en witte peper naar smaak
  • 1 tl Piment allspice
Bruine Roomsaus
  • 2 El Boter
  • 2 El Bloem
  • 4 dl Kalfsfond
  • ½ dl Kookroom
  • 2 tl Chinese Soya Saus
  • 1 snufje Zwarte peper
  • 2 El Veenbessenjam
Voor de gegrilde venkel
  • 2 knollen Venkel
  • 2 El Citroen olie
  • 1/2 El Honing
  • 1 Citroen (zeste)
  • Peper en zout naar smaak
  • 1 snuifje Allspice
Instructions
  1. Rasp de ui en karamelliseer deze licht in een pannetje met olie en tijm. Voeg op het eind de fijngemalen allspice toe. Laat vervolgens afkoelen. Week ondertussen het paneermeel in melk.

  2. Meng de eieren, het geweekt paneermeel, peper, zout en de ui onder het gehakt en meng goed door met de hand. Voeg wat melk toe als het geheel te droog aanvoelt of wat paneermeel als het geheel te vochtig aanvoelt. Zorg er in elk geval voor dat al het paneermeel en de ui goed verdeeld zit over het gehakt.

  3. Bak een beetje van het gehakt in de pan en proef of je nog wat zout, peper of allspice extra wil. Indien het gehakt naar jou smaak is kan je balletjes vormen van ongeveer een pingpong bal groot. Plaats deze vervolgens op een bakplaat en laat een uurtje rusten in de koelkast.

  4. Snij de kern uit de venkel knollen en snij de bladeren in gelijke stukken. Breng de citroenolie op smaak met de honing, allspice, peper, zout en citroen zeste en laat de venkel marineren gedurende één a twee uur in de citroenolie.

  5. Stook ondertussen je BBQ op voor een indirecte sessie aan lage temperatuur (+-100 °C). Voeg indien gewenst een pellet smoker tube toe met appel of kersenhout pellets.

  6. Plaats de balletjes op de smoker en rook gedurende 1-2u (afhankelijk van hoe intens je de rooksmaak wil). Je kan eventueel ook gebruik maken van een smoker tube met kersenhout pellets.

  7. Verhoog de temperatuur in de BBQ tot 250 °Cen plaats een skillet op het rooster om mee voor te verwarmen. Plaats naast de skillet ook een bakplaat met de gemarineerde venkel. Grill deze tot ze een een geroosterde toets hebben en gaar zijn. Laat de balletjes ondertussen even rusten onder folie.

  8. Bak de balletjes rondom aan in de hete skillet. Voeg wat extra takjes tijm toe voor extra smaak.

  9. Haal de balletjes uit de skillet en plaats opzij. Smelt de boter in de pan samen met de tijm en laat smelten. Voeg de bloem toe en meng het geheel tot het nootachtig ruikt.

  10. Blus met de kalfsfond die je toevoegt in kleine porties terwijl je roert. Sluit het deksel van je BBQ en laat een vijftal minuten inkoken.

  11. Voeg de room, soya saus, peper en veenbessen confituur toe. Roer en laat nog een 5-tal minuten verder indikken.

  12. Plaats de Zweedse balletjes terug in de pan om te serveren.

  13. Serve with mashed or boiled potatoes and raw stirred lingonberries.
Serveer de Kötbullar met puree en de gegrilde venkel en wat veenbessenjam. Gepekelde komkommer past hier ook perfect bij! Laat het smaken.
Recipe Notes

Disclosure: Recept gebaseerd op het traditioneel Zweedse nationaal recept te vinden op deze website.
Tip: het vormen van de balletjes lukt het best met licht vochtige handen. 



Een reactie achterlaten

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Recipe Rating




Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.